DOKUMENTACJA
BEZPIECZEŃSTWA

INFORMACJA Na temat środków bezpieczeństwa i sposobów postępowania na wypadek wystąpienia poważnej awarii przemysłowej na terenie Orion Engineered Carbons Sp. z o.o.

I. Oznaczenie prowadzącego zakład

 

NAZWA I ADRES ZAKŁADU Orion Engineered Carbons Sp. z o.o.
ul. 3-go Maja 83
38-200 Jasło
KONTAKT tel. 13 44 66 390, fax. 13 44 66 497
jan.pytlewski@orioncarbons.com
SKŁAD ZARZĄDU Prezes Zarządu – Jan Pytlewski

II. Wskazanie osoby udzielającej informacji

PREZES ZARZĄDU – Jan Pytlewski lub osoba przez niego upoważniona

III. Potwierdzenie, że zakład podlega przepisom w zakresie przeciwdziałania awariom przemysłowym

Zgodnie z klasyfikacją dokonaną na podstawie rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie rodzajów i ilości znajdujących się w zakładzie substancji niebezpiecznych, decydujących o zaliczeniu zakładu do zakładu o zwiększonym lub dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej (Dz. U. z 2016, poz. 138), Zakład Orion Engineered Carbons Sp. z o.o. w Jaśle jest zakładem o dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej.

Zgodnie z wymaganiami Ustawy Prawo ochrony środowiska z dnia 27 kwietnia 2001 r. (Dz.U. 2024 poz. 54 z późn. zm.), zostały zrealizowane wszystkie obowiązki spoczywające na prowadzącym zakład o dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej. W szczególności opracowano:

  • Raport o Bezpieczeństwie, ostatnia aktualizacja – grudzień 2024 r.,
  • Program Zapobiegania Awariom, ostatnia aktualizacja – grudzień 2024 r.,
  • System Zarzadzania Bezpieczeństwem, ostatnia aktualizacja – grudzień 2024 r.,
  • Wewnętrzny Plan Operacyjno-Ratowniczy, ostatnia aktualizacja grudzień 2024 r.

IV. Zakres działalności prowadzonej w zakładzie

Przedmiotem działalności Spółki, zgodnie z KRS, jest:

  1. Produkcja chemikaliów nieorganicznych podstawowych pozostałych
  2. Produkcja chemikaliów organicznych podstawowych pozostałych
  3. Wytwarzanie energii elektrycznej
  4. Przesyłanie energii elektrycznej
  5. Dystrybucja energii elektrycznej
  6. Produkcja ciepła (pary wodnej i gorącej wody)
  7. Dystrybucja ciepła (pary wodnej i gorącej wody)
  8. Pobór i uzdatnianie wody, z wyjątkiem działalności usługowej
  9. Sprzedaż hurtowa wyrobów chemicznych
  10. Handel detaliczny, z wyjątkiem sprzedaży pojazdów mechanicznych i motocykli, naprawa artykułów użytku osobistego i domowego
  11. Przetwarzanie odpadów i złomu
  12. Dystrybucja paliw gazowych w systemie sieciowym
  13. Pranie i czyszczenie wyrobów włókienniczych i futrzarskich
  14. Wynajem nieruchomości na własny rachunek
  15. Wynajem maszyn i urządzeń oraz wypożyczanie artykułów użytku osobistego

Podstawową działalnością Zakładu jest produkcja sadz technicznych oraz pary wodnej i energii elektrycznej. Proces wytwarzania sadz technicznych polega na termicznym rozkładzie oleju do produkcji sadz technicznych w węźle reaktora, w wyniku którego powstaje mieszanina sadzowo-gazowa. Sadza luźna wydzielana z mieszaniny sadzowo-gazowej jest zagęszczana w procesie mokrej granulacji, a następnie suszona i magazynowana jako wyrób gotowy do sprzedaży. Oddzielony od sadzy gaz poreakcyjny jest podawany procesowi utylizacji, w wyniku którego powstaje para wodna wykorzystywana w systemach grzewczym  lub generatorach energii elektrycznej.

Sadze techniczne produkowane w Orion Engineered Carbons Sp. z o. o. wykorzystywane są głównie w przemyśle gumowym do produkcja opon samochodowych i innych wyrobów gumowych.

Zakład zatrudnia 62 osoby (stan na 31 lipca 2025 r.).

W celu zminimalizowania lub wyeliminowania ryzyka związane go z możliwością wystąpienia poważnej awarii przemysłowej oraz ograniczenia jej ewentualnych skutków Zakład wdrożył i utrzymuje i ciągle doskonali System Zarządzania Bezpieczeństwem, który stanowi jeden z elementów certyfikowanego Zintegrowanego Systemu Zarządzania; Jakością, Środowiskiem i BHP spełniającego wymagania norm ISO 9001 i ISO 14001. W Systemie Zarządzania Bezpieczeństwem uwzględniono wszystkie komórki organizacyjne współpracujące i uczestniczące w szeroko pojętym zarządzaniu bezpieczeństwem na etapie prewencji, kontroli, wykrycia i likwidacji skutków poważnej awarii przemysłowej. Obsługę i nadzór nad instalacjami wyposażonymi w układy sterowania, systemy pomiarowe oraz systemy zabezpieczające i ostrzegawcze przed zanieczyszczeniem atmosfery, wody i gleby  sprawują wykwalifikowani i kompetentni pracownicy.

V. Charakterystyka substancji niebezpiecznych decydujących o zaliczeniu zakładu do zakładu o  dużym ryzyku

Ze względu na stosowanie olejów węglo- i ropopochodnych jako surowców do produkcji sadz zakład Orion Engineered Carbons Sp. z o.o. został zaliczony do zakładu o dużym ryzyku wystąpienia awarii przemysłowej. Poniżej przedstawiono oznaczenia oraz kategorie zagrożeń tych substancji (pozycje 1 do 14) oraz innych występujących w zakładzie substancji niebezpiecznych.

Tabela 1 Rodzaje substancji niebezpiecznych występujących w OEC i ich charakterystyka

Lp. Grupa substancji Max. ilość w zakładzie [Mg] Kategorie substancji stwarzających zagrożenia Klasyfikacja CLP Q – Ilość subst. niebezp. decydująca o zaliczeniu zakładu o dużym ryzyku [Mg]
Klasa zagrożenia i kody kategorii Kody zwrotów wskazujących rodzaj zagrożenia**
1. Surowiec do produkcji sadzy – oleje węglo- i ropopochodne do
10 000
E1
Niebezpieczne dla środowiska wodnego w kategorii ostre 1 lub przewlekłe 1
Aquatic Acute 1
Aquatic Chronic 2
H400
H410
200
2. Surowiec do produkcji sadzy – oleje węglo- i ropopochodne do
10 000
E2
Niebezpieczne dla środowiska wodnego w kategorii przewlekłe 2
Aquatic Chronic 3 H411 500
3. Surowiec do produkcji sadzy – olej TPO do
600
P5b
Ciecze łatwopalne
Flam. Liq. 2 H225 200
E1
Niebezpieczne dla środowiska wodnego w kategorii ostre 1 lub przewlekłe 1
Aquatic Acute 1
Aquatic Chronic 2
H400
H410
200
4. Surowiec do produkcji sadzy – olej TPO do
600
P5b
Ciecze łatwopalne
Flam. Liq. 2 H225 200
E2
Niebezpieczne dla środowiska wodnego w kategorii przewlekłe 2
Aquatic Chronic 3 H411 500
5. Surowiec do produkcji sadzy – olej TPO do
600
P5c
Ciecze łatwopalne
Flam. Liq. 3 H226 50000
E1
Niebezpieczne dla środowiska wodnego w kategorii ostre 1 lub przewlekłe 1
Aquatic Chronic 2 H410 200
6. Gaz ziemny (paliwo) 0,002* P2
Gazy łatwopalne, kategoria 1 lub 2
Flam. Gas 1 H220 50
7. Gaz poreakcyjny 1,00* P2 Gazy łatwopalne, kategoria 1 lub 2 Wodór:
Flam. Gas 1
Wodór: H220 50
P2
Gazy łatwopalne, kategoria 1 lub 2
H2
Ostro toksyczne, kategoria 3, narażenie drogą inhalacyjną
Tlenek węgla:
Flam. Gas 1
Acute Tox. 3
Tlenek węgla:
H220
H331
50

*Ilość substancji w zakładzie jest znacząco niższa od wartości progowej decydującej o zaliczeniu zakładu jako ZZR lub ZDR. Ilość ta może ulegać zmianom. W tabeli podano ilość substancji, która znajdowała się na terenie zakładu OEC 31.12.2021 r.

**Podano tylko te kody zwrotów, które opisują właściwości substancji uwzględniane przy kwalifikacji zakładu jako zakładu o zwiększonym lub dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej

VI. Informacje dotyczące głównych scenariuszy awarii przemysłowej oraz środków bezpieczeństwa, które zostaną podjęte w przypadku wystąpienia awarii

Zgodnie z wynikami analiz ryzyka, przeprowadzonych w ramach opracowania Raportu o bezpieczeństwie, głównymi zagrożeniami mogącymi prowadzić do wystąpienia poważnej awarii są zdarzenia związane z niekontrolowanym wyciekiem i pożarem olejów procesowych.

Dzięki zastosowanym w zakładzie środkom ochronnym, rozpatrywane oddziaływania jedynie nieznacznie wykraczają poza teren zakładu Orion Engineered Carbons Sp. z o.o. W Raporcie o bezpieczeństwie wykazano, że najbardziej znaczące oddziaływania może powodować pożar w obwałowaniu zbiorników o pojemności 3×3000 m³ z olejami węglo- i ropopochodnymi. Innymi zdarzeniami, których skutki mogą wykraczać poza teren zakładu, są pożar zbiornika z olejem TPO oraz pożar na stanowisku rozładunku oleju TPO z autocystern.

Maksymalny zasięg oddziaływania cieplnego o intensywności promieniowania 4 kW/m² sięga do 44 m w głąb sąsiadującego zakładu Unimot Terminale Sp. z o.o. (dawniej Unimot Infrastruktura Sp. z o.o.) oraz odpowiednio 36 m i 31 m na południe i wschód od granicy zakładu Orion Engineered Carbons Sp. z o.o., obejmując znajdujące się tam tereny zielone. Dla promieniowania cieplnego o intensywności 7 kW/m² maksymalny zasięg wynosi 33 m w głąb zakładu Unimot Terminale Sp. z o.o. oraz 16 m na południe i wschód, również obejmując tereny zielone. Zasięg oddziaływania promieniowania o intensywności 12,5 kW/m² sięga do 17 m w głąb sąsiadującego zakładu oraz 1,5 m na wschód od jego granic.

Oddziaływanie cieplne o intensywności 4 kW/m² powoduje odczucie bólu po 20 sekundach ekspozycji, promieniowanie o intensywności 7 kW/m² – ból po 10 sekundach, a oddziaływanie o intensywności 12,5 kW/m² – znaczne urazy po 10 sekundach ekspozycji. Warto jednak zaznaczyć, że powyższe wartości dotyczą nieosłoniętej skóry. Skutki promieniowania cieplnego mogą być istotnie mniejsze w przypadku ukrycia się przed jego bezpośrednim działaniem lub osłonięcia ciała odzieżą.

W Raporcie o bezpieczeństwie określono, że prawdopodobieństwo wystąpienia pożaru w obwałowaniu zbiorników o pojemności 3×3000 m³ wynosi 4,5e-03 na rok (co oznacza jedno zdarzenie na 222 lata). Prawdopodobieństwo pożaru na tacy stanowiska rozładunkowego oleju TPO oszacowano na 1,3e-04 na rok (co odpowiada jednemu zdarzeniu na 7692 lata), natomiast prawdopodobieństwo pożaru w zbiorniku z olejem TPO wynosi 2,5e-05 na rok (jedno zdarzenie na 4000 lat).

Wykaz zastosowanych środków i działań, które będą podjęte w przypadku wystąpienia niekontrolowanego wypływu oleju procesowego:

Tabela 1: Wykaz zastosowanych środków i działań, które będą podjęte w przypadku wystąpienia niekontrolowanego wypływu oleju procesowego

Lp. Środki zapobiegawcze i działania Cel
1 Ogłoszenie alarmu i informacja odpowiednich służb Organizacja działań ratowniczych
2 Wykorzystanie systemu zdalnie sterowanych zaworów odcinających pozwalających na wyłączenie poszczególnych węzłów instalacji Ograniczenie ilości uwolnionej substancji
3 Wykorzystanie systemu zbierania wycieków (tace, obwałowania, ekran iłowy) Ograniczenie rozprzestrzeniania  niebezpiecznych substancji do środowiska
4 Natychmiastowa reakcja GRCh Ograniczenie ilości uwolnionej substancji, ograniczenie rozprzestrzeniania niebezpiecznych substancji do środowiska
5 Ewentualne działanie PSP Ograniczenie skutków awarii

Wykaz zastosowanych środków i działań, które będą podjęte w przypadku wystąpienia pożaru w obszarze rozładunku i magazynowania olejów:

Tabela 2: Wykaz zastosowanych środków i działań, które będą podjęte w przypadku wystąpienia pożaru w obszarze rozładunku i magazynowania olejów

Lp. Środki zapobiegawcze i działania Cel
1 Ogłoszenie alarmu i informacja odpowiednich służb Organizacja działań ratowniczych
2 Natychmiastowa reakcja GRCh Ewakuacja osób poszkodowanych i zagrożonych
3 Zwiększenie ciśnienia w sieci ppoż Zapewnienie wody do celów gaśniczych
4 Działania PSP Gaszenie zbiornika
5 Wykorzystanie systemu zbierania wycieków (tace, obwałowania, ekran iłowy) Ograniczenie rozprzestrzeniania się niebezpiecznych substancji do środowiska (o ile wystąpi rozszczelnienie)
6 Wykorzystanie systemu zdalnie sterowanych zaworów odcinających pozwalających na wyłączenie poszczególnych węzłów instalacji Ograniczenie możliwości uwolnienia olejów na zewnątrz instalacji

VII. Informacja o sposobie ostrzegania i postępowania społeczeństwa w przypadku wystąpienia awarii przemysłowej

W tabelach poniżej przedstawiono informacje o sposobie ostrzegania i postępowania społeczeństwa w przypadku wystąpienia awarii przemysłowej. Informacje te dotyczą wyłącznie scenariuszy awaryjnych, w których zasięg oddziaływania wykracza poza teren zakładu.

Tabela 3: Informacja o sposobie ostrzegania i postępowania społeczeństwa w przypadku wystąpienia pożaru w obwałowaniu zbiorników 3x3000m³

INFORMACJA O SPOSOBIE OSTRZEGANIA I POSTĘPOWANIA SPOŁECZEŃSTWA
W PRZYPADKU WYSTĄPIENIA AWARII PRZEMYSŁOWEJ
SCENARIUSZE AWARII KTÓRYCH ZASIĘG WYKRACZA POZA TEREN ZAKŁADU
Scenariusz 1 opis/nazwa scenariusza
Pożar w obwałowaniu zbiorników 3x3000m³
rodzaj zagrożenia
Oddziaływanie promieniowania cieplnego

teren objęty zagrożeniem

  • Oddziaływanie promieniowania cieplnego o natężeniu do 7kW/m² – teren zakładu Unimot Terminale Sp. z o.o. (przy granicy z działką Orion Engineered Carbons Sp. z o.o.)
  • Oddziaływanie promieniowania cieplnego o natężeniu do 4kW/m² – teren zakładu Unimot Terminale Sp. z o.o. (przy granicy z działką Orion Engineered Carbons Sp. z o.o.)
  • Oddziaływanie promieniowania cieplnego o natężeniu poniżej 4kW/m² – najbliższy teren po stronie południowej Orion Engineered Carbons Sp. z o.o. (wokół zbiorników magazynowych)
sposoby ostrzegania społeczeństwa w przypadku wystąpienia awarii przemysłowej
Ostrzeganie społeczeństwa jest realizowane przez syrenę alarmową znajdującą się na terenie zakładu (alarm trzeciego stopnia) – sygnał o długości 10 sekund, powtarzany jest przez trzy minuty z przerwami 15–25 sekund (ogłoszenie alarmu trwa trzy minuty a sygnał jest dziewięciokrotnie modulowany).
Pracownicy zakładu Unimot Terminale Sp. z o.o. są dodatkowo powiadamiani drogą telefoniczną.
sposoby postępowania społeczeństwa w przypadku wystąpienia awarii przemysłowej
Osoby znajdujące się na otwartej przestrzeni w pobliżu Zakładu powinny:

  • jak najszybciej oddalić się od pożaru, osłonić odkryte części ciała, w przypadku urazów – skontaktować się z Centrum Powiadamiania Ratunkowego (numer alarmowy 112).

Osoby znajdujące się w pojazdach samochodowych w pobliżu zakładu powinny:

  • nie tarasować dróg dojazdowych dla służb ratowniczych,
  • w miarę możliwości oddalić się od terenu Zakładu.
sposoby odwołania alarmu
Sygnał syreny alarmowej – sygnał ciągły, trwający trzy minuty.

Tabela 4 Informacja o sposobie ostrzegania i postępowania społeczeństwa w przypadku wystąpienia pożaru na tacy rozładunku TPO z cystern samochodowych

INFORMACJA O SPOSOBIE OSTRZEGANIA I POSTĘPOWANIA SPOŁECZEŃSTWA
W PRZYPADKU WYSTĄPIENIA AWARII PRZEMYSŁOWEJ
SCENARIUSZE AWARII KTÓRYCH ZASIĘG WYKRACZA POZA TEREN ZAKŁADU
Scenariusz 2 opis/nazwa scenariusza
Pożar na tacy rozładunku TPO z cystern samochodowych
rodzaj zagrożenia
Oddziaływanie promieniowania cieplnego

teren objęty zagrożeniem

  • Oddziaływanie promieniowania cieplnego o natężeniu do 7kW/m² – teren zakładu Unimot Terminale Sp. z o.o.
  • Oddziaływanie promieniowania cieplnego o natężeniu do 4kW/m² – teren zakładu Unimot Terminale Sp. z o.o.
sposoby ostrzegania społeczeństwa w przypadku wystąpienia awarii przemysłowej
Ostrzeganie społeczeństwa jest realizowane przez syrenę alarmową znajdującą się na terenie zakładu (alarm trzeciego stopnia) – sygnał o długości 10 sekund, powtarzany jest przez trzy minuty z przerwami 15–25 sekund (ogłoszenie alarmu trwa trzy minuty a sygnał jest dziewięciokrotnie modulowany). Pracownicy zakładu Unimot Terminale Sp. z o.o. są dodatkowo powiadamiani drogą telefoniczną.
sposoby postępowania społeczeństwa w przypadku wystąpienia awarii przemysłowej
Osoby znajdujące się na otwartej przestrzeni w pobliżu Zakładu powinny:

  • jak najszybciej oddalić się od pożaru, osłonić odkryte części ciała, w przypadku urazów – skontaktować się z Centrum Powiadamiania Ratunkowego (numer alarmowy 112).

Osoby znajdujące się w pojazdach samochodowych w pobliżu zakładu powinny:

  • nie tarasować dróg dojazdowych dla służb ratowniczych,
  • w miarę możliwości oddalić się od terenu Zakładu.
sposoby odwołania alarmu
Sygnał syreny alarmowej – sygnał ciągły, trwający trzy minuty.

Tabela 5 Informacja o sposobie ostrzegania i postępowania społeczeństwa w przypadku wystąpienia pożaru w zbiorniku z olejem TPO

INFORMACJA O SPOSOBIE OSTRZEGANIA I POSTĘPOWANIA SPOŁECZEŃSTWA
W PRZYPADKU WYSTĄPIENIA AWARII PRZEMYSŁOWEJ
SCENARIUSZE AWARII KTÓRYCH ZASIĘG WYKRACZA POZA TEREN ZAKŁADU
Scenariusz 3 opis/nazwa scenariusza
Pożar w zbiorniku z olejem TPO
rodzaj zagrożenia
Oddziaływanie promieniowania cieplnego

teren objęty zagrożeniem

  • Oddziaływanie promieniowania cieplnego o natężeniu do 7kW/m² – teren zakładu Unimot Terminale Sp. z o.o.
  • Oddziaływanie promieniowania cieplnego o natężeniu do 4kW/m² – teren zakładu Unimot Terminale Sp. z o.o.
sposoby ostrzegania społeczeństwa w przypadku wystąpienia awarii przemysłowej
Ostrzeganie społeczeństwa jest realizowane przez syrenę alarmową znajdującą się na terenie zakładu (alarm trzeciego stopnia) – sygnał o długości 10 sekund, powtarzany jest przez trzy minuty z przerwami 15–25 sekund (ogłoszenie alarmu trwa trzy minuty a sygnał jest dziewięciokrotnie modulowany). Pracownicy zakładu Unimot Terminale Sp. z o.o. są dodatkowo powiadamiani drogą telefoniczną.
sposoby postępowania społeczeństwa w przypadku wystąpienia awarii przemysłowej
Osoby znajdujące się na otwartej przestrzeni w pobliżu Zakładu powinny:

  • jak najszybciej oddalić się od pożaru, osłonić odkryte części ciała, w przypadku urazów – skontaktować się z Centrum Powiadamiania Ratunkowego (numer alarmowy 112).

Osoby znajdujące się w pojazdach samochodowych w pobliżu zakładu powinny:

  • nie tarasować dróg dojazdowych dla służb ratowniczych,
  • w miarę możliwości oddalić się od terenu Zakładu.
sposoby odwołania alarmu
Sygnał syreny alarmowej – sygnał ciągły, trwający trzy minuty.

VIII. Miejsce uzyskania dodatkowych informacji

Dodatkowe informacje w zakresie nieobjętym tajemnicą handlową i/lub tajemnicą przedsiębiorstwa dotyczące zakładu produkcyjnego Orion Engineered Carbons Sp. z o.o. można uzyskać kierując pisemny wniosek na adres zakładu.