DOKUMENTACJA
BEZPIECZEŃSTWA
INFORMACJA Na temat środków bezpieczeństwa i sposobów postępowania na wypadek wystąpienia poważnej awarii przemysłowej na terenie Orion Engineered Carbons Sp. z o.o.
I. Oznaczenie prowadzącego zakład
| NAZWA I ADRES ZAKŁADU | Orion Engineered Carbons Sp. z o.o. ul. 3-go Maja 83 38-200 Jasło |
| KONTAKT | tel. 13 44 66 390, fax. 13 44 66 497 jan.pytlewski@orioncarbons.com |
| SKŁAD ZARZĄDU | Prezes Zarządu – Jan Pytlewski |
II. Wskazanie osoby udzielającej informacji
PREZES ZARZĄDU – Jan Pytlewski lub osoba przez niego upoważniona
III. Potwierdzenie, że zakład podlega przepisom w zakresie przeciwdziałania awariom przemysłowym
Zgodnie z klasyfikacją dokonaną na podstawie rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie rodzajów i ilości znajdujących się w zakładzie substancji niebezpiecznych, decydujących o zaliczeniu zakładu do zakładu o zwiększonym lub dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej (Dz. U. z 2016, poz. 138), Zakład Orion Engineered Carbons Sp. z o.o. w Jaśle jest zakładem o dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej.
Zgodnie z wymaganiami Ustawy Prawo ochrony środowiska z dnia 27 kwietnia 2001 r. (Dz.U. 2024 poz. 54 z późn. zm.), zostały zrealizowane wszystkie obowiązki spoczywające na prowadzącym zakład o dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej. W szczególności opracowano:
- Raport o Bezpieczeństwie, ostatnia aktualizacja – grudzień 2024 r.,
- Program Zapobiegania Awariom, ostatnia aktualizacja – grudzień 2024 r.,
- System Zarzadzania Bezpieczeństwem, ostatnia aktualizacja – grudzień 2024 r.,
- Wewnętrzny Plan Operacyjno-Ratowniczy, ostatnia aktualizacja grudzień 2024 r.
IV. Zakres działalności prowadzonej w zakładzie
Przedmiotem działalności Spółki, zgodnie z KRS, jest:
- Produkcja chemikaliów nieorganicznych podstawowych pozostałych
- Produkcja chemikaliów organicznych podstawowych pozostałych
- Wytwarzanie energii elektrycznej
- Przesyłanie energii elektrycznej
- Dystrybucja energii elektrycznej
- Produkcja ciepła (pary wodnej i gorącej wody)
- Dystrybucja ciepła (pary wodnej i gorącej wody)
- Pobór i uzdatnianie wody, z wyjątkiem działalności usługowej
- Sprzedaż hurtowa wyrobów chemicznych
- Handel detaliczny, z wyjątkiem sprzedaży pojazdów mechanicznych i motocykli, naprawa artykułów użytku osobistego i domowego
- Przetwarzanie odpadów i złomu
- Dystrybucja paliw gazowych w systemie sieciowym
- Pranie i czyszczenie wyrobów włókienniczych i futrzarskich
- Wynajem nieruchomości na własny rachunek
- Wynajem maszyn i urządzeń oraz wypożyczanie artykułów użytku osobistego
Podstawową działalnością Zakładu jest produkcja sadz technicznych oraz pary wodnej i energii elektrycznej. Proces wytwarzania sadz technicznych polega na termicznym rozkładzie oleju do produkcji sadz technicznych w węźle reaktora, w wyniku którego powstaje mieszanina sadzowo-gazowa. Sadza luźna wydzielana z mieszaniny sadzowo-gazowej jest zagęszczana w procesie mokrej granulacji, a następnie suszona i magazynowana jako wyrób gotowy do sprzedaży. Oddzielony od sadzy gaz poreakcyjny jest podawany procesowi utylizacji, w wyniku którego powstaje para wodna wykorzystywana w systemach grzewczym lub generatorach energii elektrycznej.
Sadze techniczne produkowane w Orion Engineered Carbons Sp. z o. o. wykorzystywane są głównie w przemyśle gumowym do produkcja opon samochodowych i innych wyrobów gumowych.
Zakład zatrudnia 62 osoby (stan na 31 lipca 2025 r.).
W celu zminimalizowania lub wyeliminowania ryzyka związane go z możliwością wystąpienia poważnej awarii przemysłowej oraz ograniczenia jej ewentualnych skutków Zakład wdrożył i utrzymuje i ciągle doskonali System Zarządzania Bezpieczeństwem, który stanowi jeden z elementów certyfikowanego Zintegrowanego Systemu Zarządzania; Jakością, Środowiskiem i BHP spełniającego wymagania norm ISO 9001 i ISO 14001. W Systemie Zarządzania Bezpieczeństwem uwzględniono wszystkie komórki organizacyjne współpracujące i uczestniczące w szeroko pojętym zarządzaniu bezpieczeństwem na etapie prewencji, kontroli, wykrycia i likwidacji skutków poważnej awarii przemysłowej. Obsługę i nadzór nad instalacjami wyposażonymi w układy sterowania, systemy pomiarowe oraz systemy zabezpieczające i ostrzegawcze przed zanieczyszczeniem atmosfery, wody i gleby sprawują wykwalifikowani i kompetentni pracownicy.
V. Charakterystyka substancji niebezpiecznych decydujących o zaliczeniu zakładu do zakładu o dużym ryzyku
Ze względu na stosowanie olejów węglo- i ropopochodnych jako surowców do produkcji sadz zakład Orion Engineered Carbons Sp. z o.o. został zaliczony do zakładu o dużym ryzyku wystąpienia awarii przemysłowej. Poniżej przedstawiono oznaczenia oraz kategorie zagrożeń tych substancji (pozycje 1 do 14) oraz innych występujących w zakładzie substancji niebezpiecznych.
Tabela 1 Rodzaje substancji niebezpiecznych występujących w OEC i ich charakterystyka
| Lp. | Grupa substancji | Max. ilość w zakładzie [Mg] | Kategorie substancji stwarzających zagrożenia | Klasyfikacja CLP | Q – Ilość subst. niebezp. decydująca o zaliczeniu zakładu o dużym ryzyku [Mg] | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Klasa zagrożenia i kody kategorii | Kody zwrotów wskazujących rodzaj zagrożenia** | |||||
| 1. | Surowiec do produkcji sadzy – oleje węglo- i ropopochodne | do 10 000 |
E1 Niebezpieczne dla środowiska wodnego w kategorii ostre 1 lub przewlekłe 1 |
Aquatic Acute 1 Aquatic Chronic 2 |
H400 H410 |
200 |
| 2. | Surowiec do produkcji sadzy – oleje węglo- i ropopochodne | do 10 000 |
E2 Niebezpieczne dla środowiska wodnego w kategorii przewlekłe 2 |
Aquatic Chronic 3 | H411 | 500 |
| 3. | Surowiec do produkcji sadzy – olej TPO | do 600 |
P5b Ciecze łatwopalne |
Flam. Liq. 2 | H225 | 200 |
| E1 Niebezpieczne dla środowiska wodnego w kategorii ostre 1 lub przewlekłe 1 |
Aquatic Acute 1 Aquatic Chronic 2 |
H400 H410 |
200 | |||
| 4. | Surowiec do produkcji sadzy – olej TPO | do 600 |
P5b Ciecze łatwopalne |
Flam. Liq. 2 | H225 | 200 |
| E2 Niebezpieczne dla środowiska wodnego w kategorii przewlekłe 2 |
Aquatic Chronic 3 | H411 | 500 | |||
| 5. | Surowiec do produkcji sadzy – olej TPO | do 600 |
P5c Ciecze łatwopalne |
Flam. Liq. 3 | H226 | 50000 |
| E1 Niebezpieczne dla środowiska wodnego w kategorii ostre 1 lub przewlekłe 1 |
Aquatic Chronic 2 | H410 | 200 | |||
| 6. | Gaz ziemny (paliwo) | 0,002* | P2 Gazy łatwopalne, kategoria 1 lub 2 |
Flam. Gas 1 | H220 | 50 |
| 7. | Gaz poreakcyjny | 1,00* | P2 Gazy łatwopalne, kategoria 1 lub 2 | Wodór: Flam. Gas 1 |
Wodór: H220 | 50 |
| P2 Gazy łatwopalne, kategoria 1 lub 2 H2 Ostro toksyczne, kategoria 3, narażenie drogą inhalacyjną |
Tlenek węgla: Flam. Gas 1 Acute Tox. 3 |
Tlenek węgla: H220 H331 |
50 | |||
|
*Ilość substancji w zakładzie jest znacząco niższa od wartości progowej decydującej o zaliczeniu zakładu jako ZZR lub ZDR. Ilość ta może ulegać zmianom. W tabeli podano ilość substancji, która znajdowała się na terenie zakładu OEC 31.12.2021 r. **Podano tylko te kody zwrotów, które opisują właściwości substancji uwzględniane przy kwalifikacji zakładu jako zakładu o zwiększonym lub dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej |
||||||
VI. Informacje dotyczące głównych scenariuszy awarii przemysłowej oraz środków bezpieczeństwa, które zostaną podjęte w przypadku wystąpienia awarii
Zgodnie z wynikami analiz ryzyka, przeprowadzonych w ramach opracowania Raportu o bezpieczeństwie, głównymi zagrożeniami mogącymi prowadzić do wystąpienia poważnej awarii są zdarzenia związane z niekontrolowanym wyciekiem i pożarem olejów procesowych.
Dzięki zastosowanym w zakładzie środkom ochronnym, rozpatrywane oddziaływania jedynie nieznacznie wykraczają poza teren zakładu Orion Engineered Carbons Sp. z o.o. W Raporcie o bezpieczeństwie wykazano, że najbardziej znaczące oddziaływania może powodować pożar w obwałowaniu zbiorników o pojemności 3×3000 m³ z olejami węglo- i ropopochodnymi. Innymi zdarzeniami, których skutki mogą wykraczać poza teren zakładu, są pożar zbiornika z olejem TPO oraz pożar na stanowisku rozładunku oleju TPO z autocystern.
Maksymalny zasięg oddziaływania cieplnego o intensywności promieniowania 4 kW/m² sięga do 44 m w głąb sąsiadującego zakładu Unimot Terminale Sp. z o.o. (dawniej Unimot Infrastruktura Sp. z o.o.) oraz odpowiednio 36 m i 31 m na południe i wschód od granicy zakładu Orion Engineered Carbons Sp. z o.o., obejmując znajdujące się tam tereny zielone. Dla promieniowania cieplnego o intensywności 7 kW/m² maksymalny zasięg wynosi 33 m w głąb zakładu Unimot Terminale Sp. z o.o. oraz 16 m na południe i wschód, również obejmując tereny zielone. Zasięg oddziaływania promieniowania o intensywności 12,5 kW/m² sięga do 17 m w głąb sąsiadującego zakładu oraz 1,5 m na wschód od jego granic.
Oddziaływanie cieplne o intensywności 4 kW/m² powoduje odczucie bólu po 20 sekundach ekspozycji, promieniowanie o intensywności 7 kW/m² – ból po 10 sekundach, a oddziaływanie o intensywności 12,5 kW/m² – znaczne urazy po 10 sekundach ekspozycji. Warto jednak zaznaczyć, że powyższe wartości dotyczą nieosłoniętej skóry. Skutki promieniowania cieplnego mogą być istotnie mniejsze w przypadku ukrycia się przed jego bezpośrednim działaniem lub osłonięcia ciała odzieżą.
W Raporcie o bezpieczeństwie określono, że prawdopodobieństwo wystąpienia pożaru w obwałowaniu zbiorników o pojemności 3×3000 m³ wynosi 4,5e-03 na rok (co oznacza jedno zdarzenie na 222 lata). Prawdopodobieństwo pożaru na tacy stanowiska rozładunkowego oleju TPO oszacowano na 1,3e-04 na rok (co odpowiada jednemu zdarzeniu na 7692 lata), natomiast prawdopodobieństwo pożaru w zbiorniku z olejem TPO wynosi 2,5e-05 na rok (jedno zdarzenie na 4000 lat).
Wykaz zastosowanych środków i działań, które będą podjęte w przypadku wystąpienia niekontrolowanego wypływu oleju procesowego:
Tabela 1: Wykaz zastosowanych środków i działań, które będą podjęte w przypadku wystąpienia niekontrolowanego wypływu oleju procesowego
| Lp. | Środki zapobiegawcze i działania | Cel |
|---|---|---|
| 1 | Ogłoszenie alarmu i informacja odpowiednich służb | Organizacja działań ratowniczych |
| 2 | Wykorzystanie systemu zdalnie sterowanych zaworów odcinających pozwalających na wyłączenie poszczególnych węzłów instalacji | Ograniczenie ilości uwolnionej substancji |
| 3 | Wykorzystanie systemu zbierania wycieków (tace, obwałowania, ekran iłowy) | Ograniczenie rozprzestrzeniania niebezpiecznych substancji do środowiska |
| 4 | Natychmiastowa reakcja GRCh | Ograniczenie ilości uwolnionej substancji, ograniczenie rozprzestrzeniania niebezpiecznych substancji do środowiska |
| 5 | Ewentualne działanie PSP | Ograniczenie skutków awarii |
Wykaz zastosowanych środków i działań, które będą podjęte w przypadku wystąpienia pożaru w obszarze rozładunku i magazynowania olejów:
Tabela 2: Wykaz zastosowanych środków i działań, które będą podjęte w przypadku wystąpienia pożaru w obszarze rozładunku i magazynowania olejów
| Lp. | Środki zapobiegawcze i działania | Cel |
|---|---|---|
| 1 | Ogłoszenie alarmu i informacja odpowiednich służb | Organizacja działań ratowniczych |
| 2 | Natychmiastowa reakcja GRCh | Ewakuacja osób poszkodowanych i zagrożonych |
| 3 | Zwiększenie ciśnienia w sieci ppoż | Zapewnienie wody do celów gaśniczych |
| 4 | Działania PSP | Gaszenie zbiornika |
| 5 | Wykorzystanie systemu zbierania wycieków (tace, obwałowania, ekran iłowy) | Ograniczenie rozprzestrzeniania się niebezpiecznych substancji do środowiska (o ile wystąpi rozszczelnienie) |
| 6 | Wykorzystanie systemu zdalnie sterowanych zaworów odcinających pozwalających na wyłączenie poszczególnych węzłów instalacji | Ograniczenie możliwości uwolnienia olejów na zewnątrz instalacji |
VII. Informacja o sposobie ostrzegania i postępowania społeczeństwa w przypadku wystąpienia awarii przemysłowej
W tabelach poniżej przedstawiono informacje o sposobie ostrzegania i postępowania społeczeństwa w przypadku wystąpienia awarii przemysłowej. Informacje te dotyczą wyłącznie scenariuszy awaryjnych, w których zasięg oddziaływania wykracza poza teren zakładu.
Tabela 3: Informacja o sposobie ostrzegania i postępowania społeczeństwa w przypadku wystąpienia pożaru w obwałowaniu zbiorników 3x3000m³
| INFORMACJA O SPOSOBIE OSTRZEGANIA I POSTĘPOWANIA SPOŁECZEŃSTWA W PRZYPADKU WYSTĄPIENIA AWARII PRZEMYSŁOWEJ |
|
|---|---|
| SCENARIUSZE AWARII KTÓRYCH ZASIĘG WYKRACZA POZA TEREN ZAKŁADU | |
| Scenariusz 1 | opis/nazwa scenariusza Pożar w obwałowaniu zbiorników 3x3000m³ |
| rodzaj zagrożenia Oddziaływanie promieniowania cieplnego |
|
|
teren objęty zagrożeniem
|
|
| sposoby ostrzegania społeczeństwa w przypadku wystąpienia awarii przemysłowej Ostrzeganie społeczeństwa jest realizowane przez syrenę alarmową znajdującą się na terenie zakładu (alarm trzeciego stopnia) – sygnał o długości 10 sekund, powtarzany jest przez trzy minuty z przerwami 15–25 sekund (ogłoszenie alarmu trwa trzy minuty a sygnał jest dziewięciokrotnie modulowany). Pracownicy zakładu Unimot Terminale Sp. z o.o. są dodatkowo powiadamiani drogą telefoniczną. |
|
| sposoby postępowania społeczeństwa w przypadku wystąpienia awarii przemysłowej Osoby znajdujące się na otwartej przestrzeni w pobliżu Zakładu powinny:
Osoby znajdujące się w pojazdach samochodowych w pobliżu zakładu powinny:
|
|
| sposoby odwołania alarmu Sygnał syreny alarmowej – sygnał ciągły, trwający trzy minuty. |
|
Tabela 4 Informacja o sposobie ostrzegania i postępowania społeczeństwa w przypadku wystąpienia pożaru na tacy rozładunku TPO z cystern samochodowych
| INFORMACJA O SPOSOBIE OSTRZEGANIA I POSTĘPOWANIA SPOŁECZEŃSTWA W PRZYPADKU WYSTĄPIENIA AWARII PRZEMYSŁOWEJ |
|
|---|---|
| SCENARIUSZE AWARII KTÓRYCH ZASIĘG WYKRACZA POZA TEREN ZAKŁADU | |
| Scenariusz 2 | opis/nazwa scenariusza Pożar na tacy rozładunku TPO z cystern samochodowych |
| rodzaj zagrożenia Oddziaływanie promieniowania cieplnego |
|
|
teren objęty zagrożeniem
|
|
| sposoby ostrzegania społeczeństwa w przypadku wystąpienia awarii przemysłowej Ostrzeganie społeczeństwa jest realizowane przez syrenę alarmową znajdującą się na terenie zakładu (alarm trzeciego stopnia) – sygnał o długości 10 sekund, powtarzany jest przez trzy minuty z przerwami 15–25 sekund (ogłoszenie alarmu trwa trzy minuty a sygnał jest dziewięciokrotnie modulowany). Pracownicy zakładu Unimot Terminale Sp. z o.o. są dodatkowo powiadamiani drogą telefoniczną. |
|
| sposoby postępowania społeczeństwa w przypadku wystąpienia awarii przemysłowej Osoby znajdujące się na otwartej przestrzeni w pobliżu Zakładu powinny:
Osoby znajdujące się w pojazdach samochodowych w pobliżu zakładu powinny:
|
|
| sposoby odwołania alarmu Sygnał syreny alarmowej – sygnał ciągły, trwający trzy minuty. |
|
Tabela 5 Informacja o sposobie ostrzegania i postępowania społeczeństwa w przypadku wystąpienia pożaru w zbiorniku z olejem TPO
| INFORMACJA O SPOSOBIE OSTRZEGANIA I POSTĘPOWANIA SPOŁECZEŃSTWA W PRZYPADKU WYSTĄPIENIA AWARII PRZEMYSŁOWEJ |
|
|---|---|
| SCENARIUSZE AWARII KTÓRYCH ZASIĘG WYKRACZA POZA TEREN ZAKŁADU | |
| Scenariusz 3 | opis/nazwa scenariusza Pożar w zbiorniku z olejem TPO |
| rodzaj zagrożenia Oddziaływanie promieniowania cieplnego |
|
|
teren objęty zagrożeniem
|
|
| sposoby ostrzegania społeczeństwa w przypadku wystąpienia awarii przemysłowej Ostrzeganie społeczeństwa jest realizowane przez syrenę alarmową znajdującą się na terenie zakładu (alarm trzeciego stopnia) – sygnał o długości 10 sekund, powtarzany jest przez trzy minuty z przerwami 15–25 sekund (ogłoszenie alarmu trwa trzy minuty a sygnał jest dziewięciokrotnie modulowany). Pracownicy zakładu Unimot Terminale Sp. z o.o. są dodatkowo powiadamiani drogą telefoniczną. |
|
| sposoby postępowania społeczeństwa w przypadku wystąpienia awarii przemysłowej Osoby znajdujące się na otwartej przestrzeni w pobliżu Zakładu powinny:
Osoby znajdujące się w pojazdach samochodowych w pobliżu zakładu powinny:
|
|
| sposoby odwołania alarmu Sygnał syreny alarmowej – sygnał ciągły, trwający trzy minuty. |
|
VIII. Miejsce uzyskania dodatkowych informacji
Dodatkowe informacje w zakresie nieobjętym tajemnicą handlową i/lub tajemnicą przedsiębiorstwa dotyczące zakładu produkcyjnego Orion Engineered Carbons Sp. z o.o. można uzyskać kierując pisemny wniosek na adres zakładu.






